بیوگرافی صادق هدایت نویسنده و روشنفکر ایرانی

493
بیوگرافی صادق هدایت

بیوگرافی صادق هدایت نویسنده و روشنفکر ایرانی

صادق هدایت از پیشگامان داستان‌نویسی نوین ایران و روشنفکری برجسته بود . بسیاری او را همراه محمدعلی جمال‌زاده و بزرگ علوی و صادق چوبک یکی از پدران داستان‌نویسی نوین ایرانی می‌دانند که توانست تاثیرات زیادی را در داستان نویسی معاصر ایران داشته باشد . رمانِ ” بوف کور ” او از مشهورترین و درخشان‌ترین اثر ادبیات داستانی معاصر ایران قلمداد میشود . درون‌مایهٔ اغلب داستان‌های او ، مرگ‌اندیشی ، انتقاد از جامعهٔ تحت استبداد و نفی خرافه پرستی است . تصویرها و توصیفات و شخصیت‌های داستان‌های او اغلب رنگ ملی دارند . او از زبان و فرهنگ مردم به خوبی و در حد اعجاز بهره می‌گیرد و همین مایهٔ غنای داستان‌ هایش می‌گردد . در این بخش از مجله اینترنتی بیرکلیک قصد داریم بیوگرافی صادق هدایت را به محضر شما دوستان تقدیم کنیم لطفا همراه ما باشید .

بیوگرافی صادق هدایت
بیوگرافی صادق هدایت

بیوگرافی صادق هدایت

صادق هدایت در ۲۸ بهمن ۱۲۸۱در شهر تهران بدنیا آمد و در ۱۹ فروردین۱۳۳۰ در آپارتمان اجاره‌ای در خیابان شامپیونه پاریس خودکشی کرد . بعد از او بحث های زیادی درباره این آمدن و رفتن او شد و خود او نیز در دوران زندگی بارها به شرایط غیرعادی خود و دید خاصی که داشت اشاره کرده بود ولی ما در این مقاله قصد نداریم در مورد او و کارهایش نتیجه گیری کنیم بلکه تا جاییکه امکان دارد قصد شناخت او و کارهایش را داریم پس همراه ما باشید .

بیشتر شهرت صادق هدایت بدلیل داستان هایی است که نوشته بود ولی او به عنوان مترجم نیز قلم خوبی داشت و توانست آثاری از نویسندگانی بزرگ نظیر ژان پل سارتر ، فرانتس کافکا و آنتون چخوف را ترجمه نماید . حجم آثار و مقالات نوشته شده دربارهٔ نوشته‌ها، نوع زندگی و خودکشی صادق هدایت بیان‌گر تأثیر ژرف او بر جریان روشنفکری ایران است . پدرش هدایت قلی‌خان ( اعتضاد الملک ، فرزند نیرالملک وزیر علوم، در دوره ناصرالدین شاه ) و نام مادرش زیور الملوک است . جدّ اعلای صادق رضاقلی‌خان هدایت طبرستانی از رجال معروف عصر ناصری و صاحب کتاب‌هایی چون مجمع الفصحا و اجمل التواریخ بود . صادق کوچک‌ترین پسر خانواده بود و دو برادر و دو خواهر بزرگ‌تر از خود و یک خواهر کوچکتر از خود داشت .

از دو برادری که داشت محمود خان قاضی دیوان عالی کشور و عیسی خان سرلشکر بود همچنین سپهبد حاج‌علی رزم‌آرا همسر انورالملوک هدایت شوهر خواهر صادق هدایت بود . صادق هدایت در سال ۱۲۸۷ تحصیلات ابتدایی را در سن ۶ سالگی در مدرسهٔ علمیهٔ تهران آغاز نمود . در سال ۱۲۹۳ روزنامه دیواری ندای اموات را در مدرسه انتشار داد و دوره متوسطه را در دبیرستان دارالفنون آغاز نمود ؛ ولی در سال ۱۲۹۵ به خاطر بیماری چشم‌درد مدرسه را ترک کرد و در سال ۱۲۹۶ در مدرسهٔ سن‌لویی که مدرسهٔ فرانسوی‌ها بود به تحصیل پرداخت .

بیوگرافی صادق هدایت
بیوگرافی صادق هدایت

به گفتهٔ خود هدایت اولین آشنایی‌اش با ادبیّات جهانی در این مدرسه بود و به کشیش آن مدرسه درس فارسی می‌داد و کشیش هم او را با ادبیّات جهانی آشنا می‌کرد . در همین مدرسه صادق به علوم خفیه و متافیزیک علاقه پیدا کرد . این علاقه بعدها هم ادامه پیدا کرد و هدایت نوشتارهایی در این مورد انتشار داد . در همین سال صادق اولین مقالهٔ خود را در روزنامهٔ هفتگی به چاپ رساند و به‌عنوان جایزه سه ماه اشتراک مجانی دریافت نمود . همچنین همکاری‌هایی بامجله ترقی داشت . صادق در همین دوران گیاه خوار شده بود و به اصرار و پند بستگانش مبنی بر ترک آن اهمیتی نمی داد . در سال ۱۳۰۳ درحالی‌که هنوز مشغول تحصیل در مقطع متوسطه بود، یک کتاب کوچک به اسم  انسان و حیوان انتشار داد که راجع به مهربانی با حیوانات بود و در سال ۱۳۰۶ کتاب فواید گیاه‌خواری در برلین به چاپ رسید . تصحیحی از رباعیات خیام با نام رباعیات خیام (با کتاب ترانه‌های خیام اشتباه نشود) به همراه مقدمه‌ای مفصّل در سال ۱۳۰۲ منتشر شد. در سال ۱۳۰۳ بود که صادق داستان کوتاه «شرح حال یک الاغ هنگام مرگ» را درمجلهٔ وفا، سال دوم، شماره ۶–۵ منتشر کرد .

او اعتقاد راسخی به گیاه خواری پیدا کرده بود و تا پایان عمر خود نیز بر این اعتقاد پایبند بود . بزرگ علوی در این باره می‌نویسد : یک بار دیدم که در کافه لاله‌زار یک نان گوشتی را که به زبان روسی بولکی می‌گفتند ، به این قصد که لای آن شیرینی است ، گاز زد و ناگهان چشم‌هایش سرخ شد ، عرق به پیشانی‌اش نشست و داشت قی می‌کرد که دستمالی از جیبش بیرون آورد و لقمهٔ نجویده را در آن تف کرد . او معتقد بود اگر انسان بخواهد دست از جنگ بردارد باید اول دست از کشتن و خوردن حیوانات بردارد .

بیوگرافی صادق هدایت
بیوگرافی صادق هدایت

سفر به اروپا

صادق هدایت در ۱۳۰۳ از مدرسه سن لویی فارغ‌التحصیل گشت و راهی کشور بلژیک شد تا در رشته ریاضیات محض ادامه تحصیل دهد . از آنجاییکه بیشتر علاقه داشت به فرانسه برود بعد از تلاش فراوان در اسفند ۱۳۰۵ بالاخره توانست به پاریس منتقل شود و مقالاتی نیز در مجلات ایرانی به چاپ برساند .

اولین اقدام به خودکشی

صادق هدایت در سال ۱۳۰۷ اقدام به خودکشی در رودخانه مارن فرانسه کرد لیکن سرنشینان یک قایق او را نجات دادند . در همین دوران در پاریس با دختری به نام ترز دوست بود . صادق در مورد خودکشی‌اش به برادرش محمود نوشت: یک دیوانگی کردم؛ به خیر گذشت . ادعا شده‌است که راجع به خودکشی نخستش توضیحی به هیچ‌کس نداده‌ است . اما م. فرزانه سال‌ها بعد از زبان هدایت نقل می‌کند که علت خودکشی او مسائل عاطفی بوده‌ است . بعد از ودکشی نافرجام هدایت ، داستان های کوتاه او متولد شد و او توانست در همان سال داستان های پروین دختر ساسان ، زنده به گور و مادلن را بنویسد .

بیوگرافی صادق هدایت
بیوگرافی صادق هدایت

بازگشت به تهران

هدایت در سال ۱۳۰۹ بدون اینکه تحصیلات خود را به پایان برساند به تهران بازگشته و در دفتر ارسال مرسلات بانک ملی مشغول بکار شد و با حسن قائمیان (که پس از مرگ هدایت خود را وقف شناساندن او کرد ) در این بانک آشنا شد . داستان های کوتاهی که نوشته بود زمینه آشنایی او با مسعود فرزاد ، بزرگ علوی و مجتبی مینوی شد که بعدها این چهار نفر را حلقهٔ دوستی‌ گروه ربعه نامیدند . سال های ۱۳۱۰ تا ۱۳۱۴ برای هدایت دورانی پربار محسوب می شود از جمله این آثار می‌توان به مجموعه انیرانا شاره کرد که شامل سه داستان «فتح اسکندر» از ش. پرتو، «هجوم اعراب» از بزرگ علوی و «حمله مغول» از صادق هدایت می‌باشد و مجموعهٔ داستان‌های کوتاه سایه‌روشن نمایشنامهٔ مازیار با مقدمهٔ مینوی ، کتاب مستطاب وغ‌وغ ساهاب با همکاری مسعود فرزاد .

برخی از نوشته های هدایت با مضامین خارج از شرع و عرف بود به همین خاطر با شکایت مستقیمِ علی اصغر حکمت وزیرِ معارفِ وقت ، به نظمیه تهران احضار شد تا اولین ممنوع القلم معاصر ایران شود . او بعدها مجموعه داستان‌های کوتاه سه قطره خون و چندین داستان کوتاه دیگر نظیر «گرداب»، «دون ژوان کرج»، «مردی که نفسش را کشت» ، «صورتکها»، «چنگال»، «لاله»، «آفرینگان»، «طلب آمرزش»، «محلل»، «مرده‌خورها»، «عروسک پشت پرده»، چاپ نخست «علویه خانم» و همچنین سفرنامهٔ «اصفهان نصف جهان»، در این دوران به چاپ رسید .

بیوگرافی صادق هدایت
بیوگرافی صادق هدایت

سفر به هند

هدایت در سال ۱۳۱۵ به همراه شین پرتو به هند رفت و در آپارتمان او اقامت گزید. در هند به فراگیری زبان پهلوی نزد دانشمند پارسی (از پارسیان هند) بهرام گور انکلساریا پرداخت و کارنامهٔ اردشیر پاپکان را در هند از پهلوی به فارسی ترجمه کرد . در طی اقامت خود در بمبئی دو داستان به زبان فرانسوی با نام های Lunatique و Sampingue را تمام کرد و همچنین اثر معروف خود بوف کور را که در پاریس آغاز کرده بود پس از اندکی دگرگونی با دست برروی کاغذ استنیسل نوشته، به‌صورت پلی‌کپی در پنجاه نسخه انتشار داد و برای دوستان خود فرستاد . عده‌ای داستان بوف کور را برآمده از حال و هوای هند می‌دانند ، ولی چنان‌که از گفتگوهای هدایت و فرزانه برمی‌آید هدایت کار روی این اثر را از سالها پیش آغاز کرده بود به قول هدایت در گلویش گیر کرده بود .

هدایت پس از سفر به هند گرفتار مشکلات مالی شد و چون از بی اعتنایی جامعه به ستوه آمده بود تصمیم به طنز نویسی گرفت و همین طنز تلخ زخم‌های سینه وی را بیشتر هویدا می‌کرد . او یک سال بعد در ۱۳۱۶ به تهران بازگشت و دوباره در بانک ملی مشغول به کار شد . سال بعد از بانک ملی استعفا داده، در وزارت فرهنگ استخدام شد . او تا سال ۱۳۲۰ که متفقین ایران را اشغال کردند به فعالیت‌های ادبی پرداخت و چندین داستان و مقاله انتشار داد . کارنامهٔ اردشیر بابکان را در مجلهٔ موسیقی وگجسته ابالیش را جداگانه چاپ کرد . با وجود این بوف کور همچنان در ایران منتشر نشده بود .

بیوگرافی صادق هدایت
بیوگرافی صادق هدایت

با وقوع جنگ جهانی دوم و اشغال ایران توسط متفقین ، کمی فضای سیاسی کشور باز شد و صادق توانست داستان های سگ ولگرد ، حاجی‌آقا ، آب زندگی و مجموعهٔ ولنگاری را به چاپ برساند . در این دوران بسیاری از دوستان هدایت از جمله علوی و عبدالحسین نوشین به حزب توده پیوسته بودند ولی او علی‌رغم اصرار سردمداران این حزب هرگز به حزب توده نپیوست . پس از پایان جنگ و پیش‌آمدن مسائل کردستان و آذربایجان هدایت از توده‌ای‌ها هم سرخورده شد و بیش از پیش به شرایط بدبین شد .

هدایت در ۱۲ آذر  ۱۳۲۹ با گرفتن گواهی پزشکی و فروختن کتابهایش به فرانسه رفت . در طول اقامت در فرانسه سفری به هامبورگ داشت و نیز سعی کرد به لندن برود که موفق نشد . سرانجام در ۱۹ فروردین ۱۳۳۰ در آپارتمان اجاره‌ای‌اش در پاریس با گاز خودکشی کرد . او نخستین نویسنده و ادیب ایرانی محسوب می‌شود که خودکشی کرده‌است . وی چند روز قبل از خودکشی بسیاری از داستان‌های چاپ‌نشده‌اش را نابود کرده بود . هدایت را در قبرستان پرلاشز قطعهٔ ۸۵ در پاریس به خاک سپردند . مراسم خاکسپاری‌اش با حضور عده‌ای قلیل از ایرانیان و فرانسویان صورت گرفت.

بیوگرافی صادق هدایت
امضاء صادق هدایت

دست‌خط صادق هدایت که در آذر ۱۳۲۴ نوشته است :

من همان قدر از شرح حال خودم رَم می‌کنم که در مقابل تبلیغات امریکایی‌ مآبانه . آیا دانستن تاریخ تولدم به درد چه کسی می‌خورد؟ اگر برای استخراج زایچه‌ام است ، این مطلب فقط باید طرف توجّه خودم باشد . گرچه از شما چه پنهان ، بارها از منجّمین مشورت کرده‌ام ، اما پیش‌بینی آن‌ها هیچ وقت حقیقت نداشته . اگر برای علاقهٔ خوانندگان است؛ باید اول مراجعه به آراء عمومی آن‌ها کرد چون اگر خودم پیش‌دستی بکنم مثل این است که برای جزئیات احمقانهٔ زندگیم قدر و قیمتی قائل شده باشم . بعلاوه، خیلی از جزئیات است که همیشه انسان سعی می‌کند از دریچهٔ چشم دیگران خودش را قضاوت بکند و ازین جهت مراجعه به عقیدهٔ خود آن‌ها مناسب تر خواهد بود مثلاً اندازهٔ اندامم را خیاطی که برایم لباس دوخته بهتر می‌داند و پینه‌دوز سر گذر هم بهتر می‌داند که کفش من از کدام طرف ساییده می‌شود . این توضیحات همیشه مرا به یاد بازار چارپایان می‌اندازد که یابوی پیری را در معرض فروش می‌گذارند و برای جلب مشتری به صدای بلند جزئیاتی از سن و خصایل و عیوبش نقل می‌کنند . از این گذشته، شرح حال من هیچ نکتهٔ برجسته‌ای در برندارد نه پیش آمد قابل توجهی در آن رخ داده نه عنوانی داشته‌ام نه دیپلم مهمی در دست دارم و نه در مدرسه شاگرد درخشانی بوده‌ام ؛ بلکه بر عکس همیشه با عدم موفقیت روبه‌رو شده‌ام . در اداراتی که کار کرده‌ام همیشه عضو مبهم و گمنامی بوده‌ام و رؤسایم از من دل خونی داشته‌اند به‌طوری‌که هر وقت استعفا داده‌ام با شادی هذیان‌آوری پذیرفته شده‌ است . روی‌هم‌رفته موجود وازدهٔ بی‌مصرف ؛ قضاوت محیط دربارهٔ من می‌باشد و شاید هم حقیقت در همین باشد .

بیوگرافی صادق هدایت نویسنده و روشنفکر ایرانی نوشته شده در تاریخ : توسط کاربر

آیا این مطلب برای شما مفید بود؟ 1

1 نظر

  1. ارژنگ

    ۱۳۹۷-۰۲-۳۰ at ۰۹:۱۶

    تابلو خلاقانه صادق هدایت با استفاده از نوشته هایش!
    https://goo.gl/24zfsM

    پاسخ

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دو × یک =

بررسی

بیوگرافی محمد صلاح ستاره‌ی نو ظهور دنیای فوتبال

بیوگرافی محمد صلاح ستاره‌ی نو ظهور دنیای فوتبال محمد صلاح غالی ۱۵ ژوئن سال ۱۹۹۲ در شهر بسی…